İşletme Kredisi ve Taşınabilir Krediler Karşılaştırması

Mahacet - güncel rehber

Kredi kararı çoğu zaman "faiz kaç?" sorusuna indirgeniyor. Oysa aynı faizle iki farklı kredi, bir yıl sonra bütçenizde tamamen farklı izler bırakabilir. Aşağıda işletme kredisi ile taşınabilir (bir başka bankaya veya başka bir teminata aktarılabilen) kredileri; maliyet, esneklik ve geri ödeme koşulları üzerinden karşılaştırıyoruz.

Önce tanımlar: bu iki kredi tam olarak ne?

İşletme kredisi nedir?

Şahıs şirketi, limited ya da anonim şirket adına, ticari faaliyetin finansmanı için alınan kredidir. Kullanım amacı genellikle işletme sermayesi, stok, makine ya da nakit akışı boşluğudur. Değerlendirme sizin maaşınıza değil, işletmenin cirosuna, vergi levhasına, ticari sicilinize ve varsa çek-senet geçmişinize bakılarak yapılır.

Taşınabilir kredi nedir?

"Taşınabilir" ifadesi iki şeyi anlatır: (1) mevcut borcun kredi transferi/yeniden yapılandırma ile başka bir bankaya taşınabilmesi, (2) konut kredisinde olduğu gibi teminatın değişebilmesi — yani evi satıp krediyi yeni eve aktarabilmeniz. Pratikte taşınabilirlik, faizlerin düştüğü dönemde borcu daha ucuz koşullara geçirme hakkıdır.

Hangi kalemler gerçekten karşılaştırılmalı?

Sağlıklı bir kredi türleri karşılaştırma tablosu yalnız faiz oranını değil, toplam maliyeti ve çıkış maliyetini içerir.

Kriter	İşletme kredisi	Taşınabilir kredi
Faiz yapısı	Genelde değişken ya da kısa vadeli sabit	Sabit faiz yaygın; transferle yenilenebilir
Vade	Kısa–orta (nakit akışına bağlı)	Orta–uzun
Teminat	Kefil, ipotek, çek/alacak temliki	Çoğunlukla gayrimenkul ipoteği
Esneklik	Rotatif/limit kullanımı mümkün	Taksit planı sabit, refinansman açık
Yan maliyet	Dosya, komisyon, BSMV	Ekspertiz, ipotek tesis, transfer masrafı
Erken kapama	Genelde serbest, komisyon olabilir	Yasal üst sınırlı erken ödeme ücreti

Adım adım: doğru krediyi nasıl seçersiniz?

İhtiyacın süresini belirleyin. Üç ay sonra tahsil edeceğiniz bir alacağın boşluğunu 10 yıllık kredi ile kapatmak, uzun süre faiz ödemek anlamına gelir. Kısa boşluk → rotatif ya da kısa vadeli işletme kredisi. Kalıcı yatırım → uzun vadeli, taşınabilir yapı.
Nakit akışınızı aylık bazda yazın. Bütçe oluşturma alışkanlığınız varsa bu adım kolaydır: gelir–gider tablosunun en dip satırındaki serbest nakit, taksitin üst sınırıdır. Mevsimsel işlerde en zayıf ayı esas alın, ortalamayı değil.
Faizi yıllık maliyete çevirin. Aylık oran yerine yıllık toplam maliyet oranını isteyin. Dosya masrafı, sigorta ve vergiler dahil edildiğinde sıralama sık sık değişir.
Çıkış senaryosunu sorun. "Faizler 6 ay sonra düşerse ne olur?" Sabit faizli ve düşük erken kapama maliyeti olan kredi, transfer imkânı sayesinde avantaj sağlar. Değişken faizde bu avantaj zaten fiyata gömülüdür — ama risk de sizdedir.
Teminatın gerçek maliyetini hesaplayın. Ekspertiz, ipotek tesis ve fek masrafları taşınabilir kredide tekrar tekrar ortaya çıkabilir. İki yıl içinde transfer planlıyorsanız bu tutarı faiz avantajından düşün.
Ticari ve bireysel ayrımına dikkat edin. İşletme kredisinin faizi ve masrafları çoğu durumda gider yazılabilir; bireysel kredide bu mümkün değildir. Vergi planlaması tarafını göz ardı ederseniz nominal olarak "pahalı" görünen kredi net maliyette daha ucuz çıkabilir.
Ödeme planını stres testine sokun. Taksit %20 arttığında, ciro %20 düştüğünde ödeyebiliyor musunuz? Cevap hayırsa vadeyi uzatın ya da tutarı küçültün.
Karar öncesi acil fonunuzu kontrol edin. Kredi taksidi sabit, gelir değişken. En az üç aylık gideri karşılayan bir tampon olmadan yeni borç almak, gecikme faizi riskini büyütür.